Ocenianie kształtujące w programie Szkoła ucząca się

Informacje o materiale

Autor/-ka: Janina Stojak

Data dodania: 08.10.2021

Grupa docelowa: Nauczyciele przedmiotowi, Dyrektorzy

Artykuł

Ocenianie kształtujące w działalności Centrum Edukacji Obywatelskiej i w sztandarowym jego programie Szkoła Ucząca Się ma już 20 lat. W ciągu tych dwóch dekad nasze myślenie
o ocenianiu kształtującym ewoluowało, zmieniało się pojmowanie roli i funkcji oceniania kształtującego w kontekście programu. Przeobrażenia te wynikały z rozwoju naszej organizacji, z doświadczeń będących udziałem naszym i szkół z którymi współpracowaliśmy oraz z uważnych analiz polskich i światowych badań z dziedziny interwencji w edukacji.

Edukacyjna ciekawostka

Na początku ocenianie kształtujące pojawiło się jako światowy kierunek w rozwoju szkół, pewna  ciekawostka „z importu”. Przystosowanie myślenia o ocenianiu kształtującym do polskiej rzeczywistości i warunków spowodowało, że ocenianie kształtujące zaczęliśmy traktować w kategoriach metod pracy nauczycieli i nauczycielek. Rozumiane było jako zasób elementów wprowadzanych do pracy nauczycielskiej, dotyczących przede wszystkim odmiennego niż dotychczasowy, sposobu oceniania postępów uczniów i uczennic. Miało na celu pomaganie uczniom w uczeniu się i było ofertą głównie dla pojedynczych nauczycieli.

Filozofia oceniania pomagająca się uczyć

Dalsza ewolucja wynikająca z dojrzewania w myśleniu
o procesach nauczania i uczenia się oraz z doświadczeń szkół przyczyniła się do przekształcenia oceniania kształtującego w rodzaj filozofii oceniania pomagającego się uczyć, opartego na budowaniu relacji pomiędzy aktorami procesów szkolnych. Ta propozycja kierowana była dla całych rad pedagogicznych.

Całościowa koncepcja szkoły

Kolejne zmiany w pojmowaniu roli oceniania kształtującego doprowadziły do takiego efektu, jaki mamy w chwili obecnej, czyli postrzeganiu oceniania kształtującego jako całościowej koncepcji pracy szkoły, przenikającej całokształt szkolnych procesów. Jest rozumiane jako kultura pracy szkoły,  sposób kształtowania (planowania i realizowania) działań i pomysł na pracę nauczycieli i nauczycielek (będący obszarem szczególnej uwagi dyrektora szkoły).

Nazwa ocenianie kształtujące (z ang. formative assesment) kojarzona powszechnie ze sposobem oceniania, z oceną opisową, z brakiem ocen, oceną formatywną, czy czasami (słusznie) z informacją zwrotną obiecuje głównie rozważania
i działania dotyczące oceniania, właśnie.

Ocenianie kształtujące jako filozofia edukacyjna

W kontekście programu Szkoła Ucząca Się OK daje dużo więcej niż obiecuje nazwa, jest bowiem czymś znacząco szerszym i ambitniejszym niż tylko sposób oceniania.

Ocenianie kształtujące jest istotą programu Szkoła Ucząca Się, fundamentem, na którym budowane jest know-how całego programu.

Jednak w odróżnieniu od literalnego pojmowania „know-how” ocenianie kształtujące nie jest traktowane jako wiedza poufna. Przeciwnie, dzielenie się doświadczeniami, dobrymi praktykami i upowszechnianie takiej koncepcji pracy w szkole traktowane jest jako misja programu.

OK jest koncepcją prowadzenia i ciągłego doskonalenia procesów uczenia się i nauczania w szkole zmierzającą do tego, by ich wynikiem były wartościowe, szkolne doświadczenia uczniów i uczennic.

Filary oceniania kształtującego

Koncepcja OK opiera się na kilku filarach:

  1. Relacje pomiędzy aktorami procesów uczenia się i nauczania (nauczyciele i nauczycieli, uczennice i uczniowie, rodzice) oparte na wzajemnym szacunku, uczciwości i zaufaniu.
  2. Dialog pomiędzy partnerami (uczniami/uczennicami i nauczycielami/nauczycielkami
    w procesie uczenia i nauczania oparty na jasnych zasadach współdziałania i przejrzystej komunikacji.
  3. Akceptacja różnorodności i traktowanie jej w edukacji jako wartości.
  4. Uczenie się wzajemne od siebie dzięki rozwijaniu współpracy i eliminowaniu rywalizacji, wyścigu i konkurowania.

 

Podobne materiały

Scenariusz lub ćwiczenie

Migracje w powojennej Polsce

Lekcja dotyczy migracji w Polsce w latach 1944-1948. Uczniowie odnoszą wiedzę historyczną na te tematy do swoich
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

„Bella i Sebastian 3” – scenariusze lekcji do...

Scenariusze lekcji do filmu "Bella i Sebastian 3". Wspierają kompetencje, które pomagają radzić sobie z trudnymi sytuacjami.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

„Praziomek” – scenariusze lekcji do filmu

Scenariusze dwóch lekcji, o odkrywaniu lokalności i różnorodności, do filmu animowanego "Praziomek".
Zobacz
Artykuł

Propozycje pomocy okejowych do zrobienia samemu

Propozycje pomocy okejowych, które możesz wykonać samodzielnie.
Zobacz
Artykuł

Jak rozmawiać o migracjach?

Materiał zawiera zbiór czterech krótkich artykułów autorstwa dr hab. Katarzyny Górak-Sosnowskiej i dr Urszuli Markowskiej-Manisty. Artykuły dotyczą
Zobacz
Publikacja

Projekty młodzieżowe w edukacji globalnej i ekologicznej

Publikacja zawiera wskazówki i ćwiczenia, które pomogą opiekunowi grupy młodzieży pracować metodą projektu w ramach edukacji globalnej.
Zobacz
Publikacja

Kodeks dobrych praktyk dla klimatu i środowiska

Publikacja zawiera porady, jak zmniejszyć negatywny wpływ codziennych aktywności biurowych i różnych przedsięwzięć organizacyjnych na środowisko.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

„Marzę po polsku” – o adaptacji w doświadczeniu...

Materiał służy wsparciu nauczycielki/nauczyciela w poprowadzeniu rozmowy na podstawie filmu „Opowieść Senait o migracji” na godzinie wychowawczej.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Migracje i migranci – budujemy mapę pojęciową

Ćwiczenie wykonane podczas godziny wychowawczej w klasie pozwala na zrekonstruowanie i ocenę wiedzy, postaw i wartości osób
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Migracja to sprawa nas wszystkich

Materiał służy wsparciu nauczycielki/nauczyciela w poprowadzeniu rozmowy na podstawie filmu „Opowieści o migracjach” na godzinie wychowawczej. Jeśli
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Drugi dom – o doświadczeniu integracji

Materiał służy wsparciu nauczycielki/nauczyciela w poprowadzeniu rozmowy na podstawie filmu „Opowieść Stanislava o migracji” na godzinie wychowawczej.
Zobacz
Scenariusz lub ćwiczenie

Inne nie znaczy gorsze – o doświadczeniu wielokulturowości

Materiał służy wsparciu nauczycielki/nauczyciela w poprowadzeniu rozmowy na podstawie filmu „Opowieść o migracji Krystyny i Łukasza” na
Zobacz
Biblioteka materiałów

Chcesz usystematyzować swoją wiedzę z tego obszaru?

Przejdź do sekcji TEMATY