Artykuł
Organizowanie w klasie dyskusji, zadawanie pytań i zadań dających informacje, czy i jak uczniowie się uczą.
Bez śledzenia postępów uczniów w uczeniu się trudno planować, modyfikować i efektywnie realizować szkolną edukację. Zarówno nauczyciele, jak i uczniowie mogą być aktywnymi uczestnikami procesu pozyskiwania informacji o tym czy i jak przebiega proces uczenia się. Rolą nauczyciela realizującego tę strategię jest zapewnienie optymalnych warunków pozyskiwania informacji o stanie wiedzy uczniów oraz organizowanie miejsca i czasu przeznaczonego na zbieranie dowodów uczenia się w czasie każdej lekcji. Rolą uczniów jest podejmowanie autorefleksji i dzielenie się z nauczycielami spostrzeżeniami na temat osobistych sukcesów i trudności, a także metod, technik i form pracy wykorzystanych podczas lekcji.
Strategia, która dotyczy dialogu o uczeniu się ma dwa główne aspekty:
- monitorowanie postępów uczniów poprzez analizę wykonanych przez nich zadań edukacyjnych/prac lub odpowiedzi na kluczowe pytania do lekcji,
- wykorzystanie celów i kryteriów do uczenia się i monitorowania postępów, np. do lekcji, zadań edukacyjnych, samodzielnej nauki w domu, form sprawdzania wiedzy,
Rola pytań i zadań edukacyjnych
Skuteczność strategii organizowania w klasie dyskusji, zadawania pytań i zadań dających informacje, czy i jak uczniowie się uczą w wysokim stopniu zależy od jakości pytań i zadań edukacyjnych stawianych przed uczniami, a także umiejętności rozpoznania przez nauczycieli i odróżniania zadań zadań wymagających głębokiego przetwarzania wiedzy od zadań i pytań ćwiczeniowych.
Ćwiczenia przemieszane
W czasie lekcji uczniowie powinni mieć możliwość wykonania zadań przemieszanych w obrębie treści (aby mogli przywoływać wiedzę i konsolidować ją) i doświadczyć pracy nad zadaniem, które uruchomi głębokie uczenie się. Przemieszanie w obrębie treści oznacza uwzględnienie wśród zadań przeznaczonych na jedną lekcję zagadnień poznanych przez uczniów wcześniej i wykorzystanie ich, np. ze względu na podobieństwa albo różnice/kontrast względem omawianych treści lub jako ćwiczenie służące przywołaniu wiedzy posiadanej.
Analiza prac uczniowskich
Nauczyciele mogą indywidualnie lub zespołowo przeprowadzić analizę prac uczniów, aby rozpoznać w czym uczniowie osiągnęli już biegłość i jakie mają trudności. Na tej podstawie formułują wnioski dotyczące przebiegu uczenia się i modyfikują zadania lub swój sposób pracy z uczniami.
Autorefleksja uczniów
Bezcenna, choć niedoceniana, jest autorefleksja uczniów, dzięki której proces uczenia się staje się dla nich widoczny. Autorefleksji mogą być poddane np.: wykonanie zadania, zaangażowanie, uczenie się we współpracy z innymi uczniami, organizacja własnego uczenia się. Istotne jest, aby uczniowie wiedzieli czego się nauczyli, w jaki sposób, dlaczego to jest ważne i gdzie/jak to mogą wykorzystać.
Klasowe dyskusje na ten temat mają dużą wartość i znaczący wpływ na świadomość i samodzielność uczniów w uczeniu się, na dzielenie się z uczniami odpowiedzialnością i na harmonijny przebieg procesu uczenia się.
