Definicja

Co to jest ocenianie kształtujące?

Ocenianie kształtujące jest przede wszystkim filozofią podejścia do drugiego człowieka w edukacji: filozofią, według której drugi człowiek (nasz uczeń/nasza uczennica) zostaje dostrzeżony i doceniony.

Uczniowie otrzymują wsparcie w swoim procesie uczenia się, a nauczyciele wiedzą, w jaki sposób tego wsparcia udzielać.

Taka definicja oceniania kształtującego może być zaskakująca – większość nauczycieli kojarzy bowiem OK z narzędziami takimi jak: metodniki, światła, patyczki, kostki metodyczne, klepsydra, OK zeszyt, niepodnoszenie rąk, cele i nacobezu, pytania kluczowe, informacja zwrotna, samoocena i ocena koleżeńska. Pamiętajmy jednak, że to jedynie narzędzia – ich stosowanie przynosi efekt, tylko wtedy gdy powiążemy je z filozofią, jaka za nimi stoi. 

Myląca nazwa

„Ocenianie kształtujące” to nieco mylna nazwa – nacisk jest w niej położony właśnie na ocenianie. Tymczasem ocenianie kształtujące to wsparcie i towarzyszenie w uczeniu się uczniów. W języku angielskim mówimy o formative assessment czyli o kształtującym szacowaniu, diagnozowaniu, wartościowaniu – co oznacza, że uczeń wraz z nauczycielem zastanawia się nad wykonanym przez siebie zadaniem i ustala, jakie kroki może podjąć na drodze swojego rozwoju. Nauczyciel dostrzega ucznia, etap, na jakim on się znajduje i możliwości (także związane z etapem rozwoju), jakimi dysponuje.

Ocenianie kształtujące to wszelkie strategie, które uczniowi pomagają się uczyć, a nauczycielowi pokazują, jak ma wspierać ucznia w jego nauce.

Gdzie są oceny?

Ocenianie kształtujące bywa traktowane jako namowa do rezygnacji z ocen wyrażonych stopniem. Tymczasem w ocenianiu kształtującym chodzi przede wszystkim o wyraźne rozdzielenie ocen kształtujących i sumujących – tak by uczeń mógł się skupić w pełni na informacji zwrotnej przekazywanej przez nauczyciela.

Ocenianie kształtujące to: